Wenecja

Venezia

Wenecja została zbudowana na odizolowanej lagunie pod koniec VII wieku przez bizantyjskich osadników, próbujących ukryć się przed najeźdźcami z Lombardii. Już w średniowieczu miasto było wielką potęgą morską. Jego strategiczna lokalizacja w górnej części Adriatyku powodowała, że okręty wiozące towary w głąb lądu musiały skorzystać z weneckiego portu, napełniając jego składy pieniędzmi i towarami.

Pod koniec średniowiecza Wenecja znalazła się w sferze zainteresowań swych sąsiadów i samego Kościoła. Gdy w 1202 roku rozpoczęła się czwarta krucjata, krzyżowcy zażądali przewozu okrętami weneckimi, na co przystał ówczesny doża, Enrico Dandalo, pod warunkiem, że krzyżowcy zdobędą dalmackie miasto Zadar, a potem Konstantynopol.

Gdy zdobyto Konstantynopol, flota Wenecka złupiła miasto. Wtedy właśnio ukradziono, między innymi, cztery brązowe konie, który posłużyły do ozdobienia Bazyliki Świętego Marka. To się nazywa przedsiębiorczość wiernych!

Wraz z Wenecją bogaciła się jej flota. W bitwach morskich udało jej się zdobyć terytoria bizantyjskie i węgierskie oraz zniszczyć flotę Genui. Losy Wenecji były tak mocno powiązane z morzem, że co roku doża wrzucał do laguny pierścień, wypowiadając łacińską sentencję: "Zaślubiamy cię, morze, w obliczu wiecznego i prawdziwego Pana". Papież zezwolił na takie małżeństwo, choć wielu powątpiewało w boskość związku morza i człowieka.

Pod koniec XV wieku Wenecja była prawdopobonie najbogatszym miastem świata i drugim co do wielkości miastem Europy (zaraz po Paryżu). Jednak nie było to w smak reszcie Europy. Francja, Hiszpania, Austria i Węgry połączyły swe wysiłki, tworząc, wspieraną przez papieża Juliusza II, Ligę z Cambrai, mającą na celu zniszczenie Wenecji.

Jednak Wenecjanie przetrwali tę burzę, utrzymali swe terytoria, choć z początku ponieśli wiele dotkliwych porażek. Ale ekspansja miasta została powstrzymana. W XVIII w. zaatakowali Turcy, a Republika zaczęła podupadać, co zakończyło się jej przejęciem przez Austrię w 1797 roku.

Dzielnica Cannaregio

Cannaregio to część miasta zamieszkana głównie przez robotników, w roku 1516 stała się żydowskim gettem, oddzielonym przez strzeżone bramy uniemożliwiające Wenecjanom wejście do dzielnicy żydowskiej. Przy okazji - wenecki termin "getto" oznaczał właśnie kwartał miejski przeznaczony do zamieszkania tylko przez Żydów.

W tej dzielnicy znajdują się kościoły San Giobbe i Madonna dell'Orto.

San Pietro di Castello

Glif

San Pietro di Castello powstał w siódmym wieku i był siedzibą biskupa Wenecji. Widzisz jak daleko od siebie stoją San Pietro di Castello i Palazzo Ducale? Ta odległość to nie zbieg okoliczności, weneccy dożowie chcieli pozostać niezależni od kościoła.

Mimo, że San Pietro di Castello sam w sobie nie jest niczym nadzwyczajnym, warto zwrócić uwagę na wieżę kościelną - to ona pierwsza została pokryta kamieniem istriańskim, pochodzącym z kamieniołomów leżących w pobliżu Wenecji. To ten sam biały kamień, którym pokryta jest fasada Palazzo Ducale.

San Zaccaria

Kościół San Zaccaria wybudowano w dziewiątym wieku, poświęcając go Zachariaszowi, ojcu Świętego Jana Chrzciciela. Podobono tutaj właśnie znajduje się jego grób. Inne miejsca spoczynku Świętego Zachariasza: klasztor Gandzasar w Górnym Karabachu, Yad Avszalom, Wielki Meczet w Aleppo oraz Dolina Jehoszafata.

Kościół San Zaccaria spłonął w 1105 roku, w pożarze zginęło ponad 100 zakonnic. Świątynię odbudowano około 1170 roku, a następnie odnowiono w mieszance stylu gotyckiego i renesansowego.

Ironia historii: w epoce Renesansu dziewczyny pochodzące z najbardziej renomowanych rodzin weneckich zostały w tym kościele zakonnicami - najwyraźniej ich ojcowie i matki nie byli do końca świadomi wydarzeń z przeszłości.

Kwatera Bartolomeo d'Alviano

W późniejszym czasie Bartolomeo d'Alviano dokonywał znaczniejszych czynów, służąc jako generał armii weneckiej. Ten okres biografii Bartolomeo nie został opisany w księgach w historycznych, nie dziwię się temu, widząc stajnię, którą zamienił na swoją kwaterę.

Arsenale di Venezia

Kryjówka Templariuszy

Początkowo Arsenał Wenecki służył jako skład dla prywatnych okrętów, ale w 1320 przebudowano go i powiększono. Od tej chwili państwo weneckie tutaj właśnie budowało i remontowało swoje okręty. Fama głosi, iż u szczytu możliwości produkcyjnych budowniczowie statków potrafili tworzyć jeden okręt dziennie. Imponująca brama wejśćiowa (nazywana Porta Magna) powstała w 1460 roku, w stylu neoklasycystycznym.

Wygląda na to, że Silvio Barbarigo nie był pierwszym Templariuszem, który stał na czele Arsenału. Według moich badań renowacja w 1320 roku została opłacona pieniędzmi należącymi do Templariuszy i wygląda na to, że od tego czasu Arsenał stanowi ich bazę.

Dzielnica Castello

Castello to największa dzielnica Wenecji powstała wokół Arsenału.

Przyjdź tutaj, jeżeli szukasz żołnierzy, a jeśli wolisz spokój i zadumę, to na południu znajduje się kościół San Zaccaria.

Santa Maria dei Carmini

Santa Maria dei Carmini (w skrócie Carmini) to kościół wybudowany w XVI wieku z inicjatywy grupy kobiet, które zarabiały na życie wyszywaniem klasztornych habitów dla mnichów z pobliskiego klasztoru karmelitów.

Karmelici tak głęboko wierzyli w moc swoich fartuchów, zwanych szkaplerzami, iż ich wewnętrzna konstytucja określała spanie bez szkaplerza jako poważne wykroczenie przeciwko zakonowi, a prowadzenie mszy bez szkaplerza kończyło się automatyczną ekskomuniką. Dlaczego? Ponieważ w 1251 roku Maryja Dziewica objawiła się Szymonowi Stockowi z Cambridge, mówiąc mu, że ten, kto nosi brązowy szkaplerz, trafi do królestwa niebieskiego.

Tak więc 200 lat później grupa kobiet wciąż gnieździ się wewnątrz Santa Maria dei Carmini, przepracowując całe życie na produkcji zbawienia, które przyjmuje formę brązowych habitów.

Squero di San Trovaso

Na tym niewielkim placyku buduje się i naprawia gondole.

Gondole to najważniejszy sposób transportu w Wenecji. Robi się je z ośmiu rodzajów drewna (mahoń, wiśnia, jodła, orzech, dąb, wiąz, modrzew i drzewo limonowe). Każda z nich składa się z 280 części.

Lewa strona łodzi jest dłuższa od prawej, dzięki czemu gondolier może nią wiosłować tylko po lewej stronie, a gondola nie zakręca. Dzięki temu rozwiązaniu pijani gondolierzy nie mają szans uderzyć pasażerów wiosłem w twarz przy zmienianiu strony, z której wiosłują.

La Rosa Della Virtu

La Rosa Della Virtu (Róża Cnoty) znajdowała się w miejscu, w którym krzyżowały się drogi żądzy i wiary. Ten przybytek rozkoszy prowadziły byłe zakonnice. Papież wielokrotnie próbował zmusić Radę Wenecką do zamknięcia tego burdelu, mimo to funkcjonował on aż do pożaru w roku 1516.

Choć Kościół twierdził, iż był to dopust boży, sędziowie uznali, że pożar wzniecił niezadowolony biskup, który chciał za darmo skorzystać z usług jednej z kobiet. I jak tu nie mówić o dopuście bożym.

Santa Maria della Visitazione

Grobowiec Asasynów

Santa Maria della Visitazione stoi nad samą wodą i jest drugim kościołem w Wenecji, noszącym taką nazwę - co sprawia, że łatwo jest trafić na niewłaściwy ślub.

Kościół wzniesiono w piętnastym wieku i poświęcono go Świętemu Jeremiaszowi, patronowi bibliotekarzy i encyklopedystów. Później jednak oddano go pod opiekę wizyty Maryi Dziewicy u Elżbiety, matki Jana Chrzcicela. Prawdopodobnie dlatego, iż wizytom zazwyczaj towarzyszy jedzenie i są znacznie zabawniejsze od książek.

Dzielnica Dorsoduro

Dorsoduro to ulubione miejsce artystów i festiwalowe centrum Wenecji. Znajduje się tam kościół Santa Maria della Visitazione i Squaro di San Trovaso, gdzie budowane są gondole.

Palazzo Ducale di Venezia

Palazzo Ducale (Pałac Dożów) budowano w gotyckim stylu w latach 1309-1424, miała to być rezydencja doży czy raczej jego więzienie, ponieważ po wyborze doży rzadko pozwalano mu wychodzić z Pałacu.

Doża był najwyższym zwierzchnikiem Wenecji i pełnił swą funkcję dożywotnio. W 1172 wybór nowego doży został powierzony Quarantii, komitetowi Czterdziestu, o którego składzie decydowała Wielka Rada Wenecji.

Wenecja lubiła postrzegać siebie samą jako Republikę, co oznaczało, że lud mógł uczestniczyć w rządach. Gdy doża zajmował swą posadę, przedstawiano go ludziom słowami: "Oto doża, jeśli tak się wam podoba". W rzeczywistości członkowie Wielkiej Rady byli wybierani przez Quarantię, a potem sami wskazywali, kto wchodzi w skład Quarantii. Zauważasz tu pewien problem?

Kandydatów do Wielkiej Rady wybierano z mikroskopijnej grupy, w skład której wchodziły wyłącznie rodziny szlacheckie i mimo że doża mógł wyznaczyć do Rady kogokolwiek, nominację musiała zatwierdzić i Quarantia, i sama Rada. Większość ludności była niewykształcona, dlatego też zasady elekcji były celowo zagmatwane. Rada kontrolowała straż miejską, a w Wenecji było tak, jak wszędzie: zwykli ludzie nie mieli łatwego życia.

Basilica di San Marco

Grobowiec Asasynów

Basilica di San Marco (Bazylika Świętego Marka) wybudowana została 828 roku. Miały w niej spocząć relikwie Świętego Marka, skradzione z Aleksandrii. Bazylika w obecnym, bizantyjskim stylu powstała w 1063 roku.

Warto dokładnie przyjrzeć się fasadzie. Wiele ozdób zostało przywiezionych z krucjat lub podarowanych przez zamożnych kupców. Kościół uważano za prywatną kaplicę doży, korytarz łączy bowiem budynek z Palazzo Ducale, który stoi obok.

Torre dell'Orologio

Glif

Torre dell'Orologio, czyli Wieża Zegarowa, powstała w końcu piętnastego wieku. Miała demonstrować bogactwo Wenecji. Zegar pokazuje porę dnia, aktualną fazę księżyca, a tym, którzy wierzą w to, że wszystkie ludzkie zachowania zależą od małych znaków na niebie, również dominujący znak zodiaku.

Według legendy projektanci zegara zostali oślepieni po ukończeniu swojej pracy, tak aby nigdy nie mogli stworzyć jego kopii. Prawdopodobnie to bzdura, ale faktem jest, że twórcy zegara już do końca swoich dni mieszkali wewnątrz wieży, doglądając mechanizmów.

Torre dell'Orologio służyła jednemu, bardzo ważnemu celowi - żeglarze na podstawie wskazań zegara zgrywali swoje rejsy z przypływami i odpływami morza.

Campanile di San Marco

Glif

Campanile di San Marco (Dzwonnica Świętego Marka) powstała w IX wieku, miała służyć jako wieża strażnicza, ale później przebudowano ją na dzwonnicę. Każdy z jej pięciu dzwonów ma specjalne przeznaczenie: jeden ogłasza narady Senatu, drugi bije w południe, trzeci oznacza początek i koniec dnia pracy, czwarty zebrania rady, a piąty i ostatni: egzekucje skazańców.

Santo Stefano

Ten gotycki kościół wybudowano w XIII wieku, a potem odbudowano sto lat później.

Warto odnotować, że jest to miejsce spoczynku jednego z dożów (Andrei Contariniego), a Marcin Luter odprawił w tym miejscu mszę.

San Giobbe

Ten kościół to jeden z najstarszych przykładów weneckiej architektury epoki Renesansu. Wybudował go Cristoforo Moro, doża Wenecji, dla mieszkańców pobliskiego hospicjum. Jego grobowiec znajduje się w tym właśnie kościele.

Cristoforo stał na czele Wenecji podczas jej wojny z Turkami aż do śmierci w 1471 roku. Pozostawił syna, Dantego Moro, którego wyrzekł się po tym, jak Dante utracił stanowisko kapitana straży weneckeij straży miejskiej w 1468 roku.

Dzielnica San Marco

Serce Wenecji, San Marco, to dzielnica administracyjna. Życie toczy się wokół Piazza San Marco i Palazzo Ducale. Jest tu mnóstwo znanych miejsc, w tym kościół San Marco.

Gilda dei Ladri di Venezia

Glif

Gildia złodziei weneckich założono mniej więcej w 1465 roku. Jej działalność była nielegalna, więc nie miała stałej centrali.

Mimo, że władza podejmowała wysiłki ukrócenia złodziejskiego procederu, oskarżonych sprawców nigdy nie można było znaleźć, gdy tylko straż miejska zaczynała ich szukać.

Dzielnica San Polo

Dzielnica San Polo - to tutaj znajduje się słynny most Rialto i najstarszy kościół Wenecji, San Giacomo di Rialto, który powstał w piątym wieku. W tej dzielnicy znajduje się również Maria Gloriosa dei Frari, jedna z największych świątyn w Wenecji.

Kupcy ciągną do San Polo, aby tutaj sprzedawać swoje towary. Można tu zobaczyć mały cud Wenecji: pałac Emilia Barbarigo, najpotężniejszego weneckiego kupca z okresu piętnastego wieku.

Santa Maria Gloriosa dei Frari

Kryjówka Templariuszy

Bazylika Santa Maria Gloriosa dei Frari (w skrócie nazywana po prostu Frari) została wybudowana przez franciszkanów i jest drugim największym kościołem w Wenecji. Zgodnie z naukami świętego Franciszka, czciciela biedoty, kościół ma bardzo skromną dekorację zewnętrzną.

Mówi się, że w XV wieku we Frari znajdował się ukryty grobowiec, który jednak uległ zawaleniu.

Bottega di Leonardo a Venezia

Podczas swojego krótkiego pobytu w Wenecji Leonardo służył jako inżynier w armii weneckiej. Podobno pracował również nad portretem słynnej Isabelli d'Este, której rysunek stworzył podczas pobytu w Mantui. Mimo że wielokrotnie obiecywał jej, iż ciężko pracuje nad dziełem, portret nigdy nie powstał.

Wiele ksiąg historycznych twierdzi, że Leonardo tylko raz odwiedził Wenecję, ale wygląda na to, że używał swego warsztatu w charakterze tajnego sanktuarium, do którego wielokrotnie wracał przez całe życie.

Palazzo della Seta

Dom najpotężniejszego kupca Wenecji imieniem Emilio Barbarigo. Prace nad Setą (jak mówią o nim miejscowi) zakończyły się w 1450 roku. Palazzo to wspaniały przykład gotyckiej architektury w odmianie weneckiej: jest jednocześnie mroczny i przytłaczający, ale też lekki i zwiewny.

San Giacomo di Rialto

Kościół San Giacomo wybudowano w 421 roku, uważa się go za najstarszą świątynię w Wenecji, chociaż obecny budynek powstał około 1071 roku.

Piętnastowieczna fasada ukoronowana jest wspaniałym dwudziestoczterogodzinnym zegarem słonecznym. W epoce Renesansu do kościoła przychodzili głównie kupcy z pobliskich targowisk, którzy podczas dnia pracy potrzebowali chwili na modlitwę.

A przynajmniej tak mówili żonom.

Ponte di Rialto

Glif

Rialto to najstarszy i najsłynnieszy most Wenecji, wzdłuż którego biegnie linia podziału między dzielnicami San Marco i San Polo. Most jest ciekawy nie tylko z uwagi na rozmiar jego głównego przęsła, ale również ze względu na fakt, iż jego główny chodnik biegnie wzdłuż rzędu sklepów i straganów. Most tętnił życiem, był miejscem spotkań ludzi mieszkających nieopodal.

Warto porównać ten obraz z dzisiejszym Rialto, na którym tłumy turystów walczą o tanie podróbki szkła weneckiego, a jakiś idiota próbuje tak splunąć przez barierkę mostu, żeby trafić w przepływającą łódź. Ach, ta współczesność.

Madonna dell'Orto

Kościół Madonna dell'Orto został wybudowany w czternastym wieku przez chrześcijańską sektę Humiliatów, poświęcony był Świętemu Krzysztofowi. Gdy w pobliskim sadzie (po włosku sad to "orto") w "cudowny" sposób znaleziono figurę Maryi Dziewicy, nazwa kościoła została zmieniona. Fasada pochodzi z 1464 roku.

Scuola Grande di San Marco

Glif

Scuola Grande di San Marco była jedną z sześciu dużych organizacji charytatywnych, założonych w Wenecji. Jej zadaniem była pomoc mieszkańcom w zdobywaniu pożywienia, wiana, organizacji procesji, ślubów, pogrzebów i we wszystkim innym, czego mogli potrzebować. Do organizacji mógł wstąpić każdy mieszkaniec Wenecji, nie tylko arystokracja.

Status mieszkańca przyznawano trzeciemu pokoleniu Wenecjan lub tym, którzy płacili podatki przez piętnaście lat. To oznaczało, że Wenecjanie byli ksenofobicznie nastawieni do reszty świata, chyba że ktoś dawał im pieniądze.

Fasada budynku, wybudowana w 1260 roku, spłonęła w 1485 roku. Stan obecny powstał po odbudowie, jest to styl bizantyjski.

Santi Giovanni e Paolo

Santi Giovanni e Paolo to jedne z najwiekszych kościołów Wenecji. Wybudowano go po tym, jak doża Jacopo Tiepolo śnił o białych ptakach fruwających nad placem budowy. Doża oddał teren, na którym wybudowano dominikańską świątynię w 1246 roku. Obecny, włosko-gotycki kształt budowla uzyskała w 1430 roku.

Ciekawostka - podobno w kościele znajduje się stopa Świętej Katarzyny ze Sieny. Katarzyna była najmłodszą z 25 rodzeństwa, urodziła się w 1347 roku i stała się ważną ambasadorską papieża, którego lubiła nazywać: "Ojcem".

O ironio, najbardziej szokujące wydarzenie z nią związane miało miejsce po jej śmierci. Wtedy to jej wyznawcy ze Sieny próbowali wykraść jej ciało z Rzymu. Nie udało im się wynieść go z miasta, więc we wspaniałym geście odcięli jej głowę i umieścili w worku.

Gdy strażnicy postanowili zajrzeć do worka, rabusie zaczęli modlić się do swojej patronki. Żołnierze znaleźli w środku jedynie płatki róż zamiast głowy i pozwolili grupie odejść do Sieny, nie zabierając im zakrwawionego worka.